Hałdy w akcji dyplomowej Hałda On The Air
H-04 Hałda Marta Waleska (320 m n.p.m.)
Hałda Marta Waleska powstała na terenie dawnej kopalni węgla kamiennego „Martha Valeska”, której początki sięgają 1835 roku. Kopalnię uruchomił Franz Winckler – właściciel rozległych dóbr ziemskich na Górnym Śląsku, obejmujących m.in. okolice Katowic, Mysłowic i Orzesza. Nazwa kopalni wywodzi się od imion jego córek: Marty i Waleski – połączono je, tworząc nazwę pola górniczego, a później samego zakładu. Waleska von Thiele-Winckler, zarządzająca kopalnią po śmierci ojca, odegrała kluczową rolę w rozwoju przemysłowym regionu.
Usypywanie obecnej hałdy rozpoczęto w 1994 roku na powierzchni 18 ha. Dziś osiąga wysokość około 320 m n.p.m. i stanowi charakterystyczny punkt krajobrazu. Z jej szczytu rozciąga się panoramiczny widok na Łaziska Dolne, Średnie oraz dalsze okolice. Przy dobrej pogodzie można dostrzec nawet Beskid Śląski i Żywiecki. Szczególnie imponująco prezentuje się panorama po zmroku – światła miasta tworzą wtedy niemal bajkową scenerię.
W sąsiedztwie hałdy znajduje się Góra św. Jana – wzgórze o wysokości 350 m n.p.m., na którym stoi kapliczka z figurą św. Jana Ewangelisty. Miejsce to było niegdyś punktem orientacyjnym przy dawnych szlakach handlowych. Nieopodal natrafić można również na bunkry Obszaru Warownego "Śląsk", przypominające o militarnej historii regionu.
Hałda Marta Waleska, choć młoda w porównaniu do innych śląskich wzniesień, szybko zyskała uznanie jako miejsce spacerów, obserwacji i odpoczynku. Jest symbolem przemysłowego dziedzictwa Śląska oraz udanej rewitalizacji terenu pogórniczego. Tutaj odbywa się Hołda Run, lokalne wydarzenie sportowe, gromadzące młodych i dorosłych biegaczy.
