Hałdy w akcji dyplomowej Hałda On The Air
H-02 Hałda Murcki (309 m n.p.m.)
Hałda Murckowska to jedno z najbardziej charakterystycznych wzniesień na terenie Katowic, położone w dzielnicy Murcki. Powstała w wyniku wieloletniej działalności górniczej związanej z Kopalnią Węgla Kamiennego „Murcki”, której historia sięga aż 1769 roku. Przez kolejne stulecia kopalnia rozwijała się, przechodząc liczne zmiany właścicielskie i technologiczne. Wydobywany węgiel wymagał selekcji, a niepotrzebny materiał odpadowy był systematycznie składowany, tworząc stopniowo imponującą hałdę, która osiągnęła wysokość 330 m n.p.m..
Obecnie hałda, otoczona rozległymi Lasami Murckowskimi, stanowi doskonały punkt widokowy. Przy dobrej pogodzie można stąd dostrzec pasma Beskidów, a nawet odległe Tatry, oddalone o około 140 km. Widok rozciąga się na wiele miast, m.in. Tychy, Lędziny, Bielsko-Białą, Oświęcim, a także na obszary województwa małopolskiego i opolskiego. Przy odpowiednich warunkach można również zauważyć Jurę Krakowsko-Częstochowską, Górę Świętej Anny, a nawet Pradziada w Sudetach Wschodnich. Widok w kierunku północnym jest ograniczony przez Wzgórze Wandy, będące najwyższym naturalnym wzniesieniem w Katowicach.
Na szczycie hałdy w 2010 roku postawiono drewniany krzyż, który upamiętnia Drogę Krzyżową ulicami miasta. Jest to charakterystyczny punkt orientacyjny widoczny z wielu miejsc w okolicy.
Spacerując w okolicach hałdy, można natknąć się na ślady dawnej działalności górniczej, w tym pozostałości infrastruktury związanej z KWK Murcki. W przeszłości znajdowały się tu szyby górnicze, z których część została zlikwidowana, ale nadal można dostrzec ślady dawnych konstrukcji. Hałda Murckowska i pobliska Hałda Kostuchna są popularnym celem wycieczek pieszych i rowerowych. Trasa prowadząca przez Lasy Murckowskie pomiędzy obiema hałdami jest szczególnie malownicza, zwłaszcza jesienią, gdy drzewa nabierają złocistych i pomarańczowych barw.
Powstanie hałdy jest nierozerwalnie związane z rozwojem górnictwa w tej części Górnego Śląska. Kopalnia Murcki, założona pod koniec XVIII wieku, przez długie lata była jedną z najstarszych działających kopalni w Europie. W XIX wieku stała się częścią prężnie rozwijających się przedsiębiorstw górniczych, a w XX wieku przechodziła liczne modernizacje. Połączenie z kopalnią Staszic doprowadziło do powstania KWK Staszic-Wujek, której działalność przyczyniła się do dalszego powiększania hałdy.